الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
204
الهيات در نهج البلاغه (فارسى)
تقرّب ارتباط آنها با خدا و در عبادت وجود تنزيلىِ خدا باشند و از اين جهت بايد آنها را به جاى خدا پرستش كنند . پارهاى هم عقيده داشتند كه شأن خدا و بندگان ، شأن ملوك و رعاياست و چون آنها از رعيّت و حالش بىخبرند ، بايد وسايطى حوايج رعايا و عرايضشان را به آنها برسانند و آنان را مطّلع سازند . و خلاصه همگى از اين گونه عقايد سخيف و شركآلود داشتند و بر اساس اين معتَقدات ، از طريق مستقيمِ توحيد منحرف شده بودند و اصنام و اشخاص و ملائكه و چيزهايى را پرستش مىكردند و آنها را مستحقّ عبادت مىدانستند ، و حتّى آنها هم كه مىخواستند سرپوشى بر جهل و نادانى خود بگذارند و مىگفتند : « ما نَعبُدُهُم إِلّا لِيُقَرِّبونا إِلَى اللَّهَ زُلفى » « 1 » ، از صنف دوّمِ اصناف مذكور بودند و اعتراف مىكردند كه به جاى خدا و براى تقرّب به او اوليايى را برمىگزينند ، و پرواضح است كه با تحقّق عنوان عبادت در پرستش بتها ، شرك حاصل است و اين حيله كه مىگفتند براى تقرّب به خدا آنها را مىپرستيم ، دفع شرك نمىكند . شاهد بر اينكه مطلقِ خواندن غيرخدا بدون اعتقاد به الوهيّت او يا شريك بودن مدعو با خدا در اوصاف و افعال يا او را بهجاى خدا قرار دادن شرك نيست و توبيخ و سرزنش مشركان به اين جهت بوده است كه غيرخدا را به جاى خدا اتّخاذ كرده بودند و او را خدا مىدانستند و فرايش مىخواندند ، قرآن عزيز مىفرمايد : وَ ما يَتَّبِعُ الَّذينَ يَدعونَ مِن دونِ اللَّهِ شُرَكاءَ . « 2 » فَما أَغنَت عَنهُم آلِهَتُهُم الَّتى يَدعونَ مِن دونِ اللَّهِ مِن شَىءٍ . « 3 »
--> ( 1 ) . زمر ( 39 ) آيهء 3 . ( 2 ) . يونس ( 10 ) آيهء 66 . ( 3 ) . هود ( 11 ) آيهء 101 .